Khai sai hải quan bị phạt thế nào? Sai mã HS, trị giá, xuất xứ, số lượng
Trả lời ngắn: Nghị định 169/2026/NĐ-CP chia hai loại. Khai sai dẫn đến thiếu thuế (hoặc tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn): phạt 20% số thuế khai thiếu nếu hải quan phát hiện khi làm thủ tục hoặc khi kiểm tra sau thông quan; 10% nếu tự phát hiện và khai bổ sung nhưng đã quá mốc không bị phạt; luôn kèm buộc nộp đủ thuế (Điều 10). Khai sai không ảnh hưởng thuế (về lượng, tên hàng, xuất xứ…) bị phạt theo khung tiền của Điều 9.
Khai sai dẫn đến thiếu thuế (Điều 10)
Gồm khai sai lượng, tên hàng, chất lượng, trị giá hải quan, mã số hàng hoá, thuế suất; khai sai đối tượng miễn thuế, không chịu thuế; lập hồ sơ miễn, giảm, hoàn thuế không đúng…
| Tình huống | Mức phạt |
|---|---|
| Tự khai bổ sung trước khi hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ (hàng đang làm thủ tục), hoặc trong 60 ngày từ thông quan và trước quyết định kiểm tra | Không phạt (điểm a khoản 2 Điều 7) |
| Tự khai bổ sung sau mốc trên (sau khi hải quan thông báo kiểm tra hồ sơ; hoặc quá 60 ngày nhưng trước quyết định kiểm tra) | 10% số thuế khai thiếu |
| Hải quan phát hiện khi làm thủ tục, hoặc phát hiện khi kiểm tra sau thông quan, thanh tra | 20% số thuế khai thiếu |
Mức phần trăm áp dụng như nhau cho cá nhân và tổ chức. Chỉ xử phạt theo Điều 10 khi số thuế chênh lệch từ 500.000 đồng/tờ khai (cá nhân) hoặc 2.000.000 đồng/tờ khai (tổ chức) (khoản 6 Điều 10). Nếu là hành vi trốn thuế thì xử theo Điều 15, nặng hơn.
Khai sai không ảnh hưởng thuế (Điều 9), mức cho tổ chức
| Hành vi | Mức phạt |
|---|---|
| Khai sai lượng (tang vật trên 10 triệu đồng), tên hàng, chất lượng, trị giá hàng miễn thuế, không chịu thuế | 3.000.000–5.000.000 đồng |
| Khai sai xuất xứ hàng xuất, nhập khẩu (trừ một số trường hợp riêng) | 3.000.000–5.000.000 đồng |
| Khai sai lượng, tên hàng, xuất xứ hàng đưa vào kho ngoại quan, từ kho ra nước ngoài | 5.000.000–10.000.000 đồng |
| Khai sai số vận đơn trên bản khai hàng hoá của tàu | 5.000.000–10.000.000 đồng |
| Đã làm thủ tục nhưng không xuất khẩu, xuất thiếu so với khai | 20.000.000–40.000.000 đồng |
Tự phát hiện và khai bổ sung quá thời hạn thì được khung nhẹ hơn (khoản 6 Điều 9), ví dụ hành vi khung 3–5 triệu còn 1,5–2,5 triệu. Cá nhân bằng một nửa các mức trên.
Ví dụ
Tổ chức khai mã HS có thuế suất 5% thay vì 10% trên lô hàng trị giá tính thuế 400.000.000 đồng; thuế nhập khẩu thiếu 20.000.000 đồng (chưa tính VAT bị ảnh hưởng). Hải quan phát hiện khi kiểm tra hồ sơ: phạt 20% × 20.000.000 = 4.000.000 đồng, nộp đủ 20.000.000 đồng thuế thiếu (và phần VAT thiếu tương ứng), cộng tiền chậm nộp.
Cách giảm rủi ro
- Phân vân mã số: dùng thủ tục xác định trước mã số (điểm b khoản 1 Điều 18 Luật Hải quan) trước khi nhập lô lớn.
- Phát hiện sai: khai bổ sung ngay, trước khi hải quan thông báo kiểm tra. Xem tự phát hiện khai sai có bị phạt không.
Bài để tham khảo; trường hợp cụ thể hỏi chi cục hải quan nơi làm thủ tục.
Nguồn, căn cứ: Điều 6, 7, 9, 10 Nghị định 169/2026/NĐ-CP, Chính phủ, 15/5/2026, hiệu lực 01/7/2026 — https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=218154; Điều 29 Luật Hải quan (văn bản hợp nhất 54/VBHN-VPQH) — https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=217294